1. Tableau Business Intelligence

Doanh nghiệp xã hội vẫn nên ưu tiên mục tiêu tài chính

Discussion in 'Quản trị doanh nghiệp' started by Phạm Long, Jun 18, 2014.

  1. Phạm Long

    Phạm Long Member

    Làm thế nào một doanh nghiệp xã hội có thể vừa liên tục tạo ra lợi ích tài chính cho các nhà đầu tư vừa tạo ra giá trị xã hội cho khách hàng của họ ? Liệu đáp ứng cả hai nhiệm vụ cùng lúc tạo ra những mâu thuẫn và làm chậm tốc độ phát triển của doanh nghiệp đó không?

    Endeavor Insight, nhánh nghiên cứu của tổ chức Endeavor chúng tôi, đã phát hiện rằng, cách các doanh nghiệp xã hội đánh đổi giữa mục tiêu xã hội với tài chính, là yếu tố then chốt quyết định mức độ tăng trưởng của công ty. Thật vậy, theo chúng tôi, và sau khi phỏng vấn 20 startup khác, chúng tôi nhận thấy những người ưu tiên hiệu quả tài chính thường phát triển công ty thành công hơn và gây được ảnh hưởng lớn hơn lên xã hội. Chúng tôi cũng khám phá ra cách xây dựng mô hình kinh doanh để giảm thiểu mâu thuẫn giữa mục tiêu thương mại và xã hội, từ đó doanh nghiệp có thể rộng đường tăng trưởng.
    TM1.jpg

    Câu chuyện hai người khởi nghiệp


    Hãy điểm qua hai ví dụ từ nghiên cứu của chúng tôi (tên người và chi tiết đã được thay đổi). Roberta làm chủ một doanh nghiệp với tiêu chí cải thiện hệ thống y tế tại đất nước vùng Mĩ La-tinh của cô, bằng cách xây dựng cơ sở hạ tầng và quy trình IT hiện đại hơn để cắt giảm chi phí và nâng cao chất lượng chăm sóc bệnh nhân. Hầu hết đồng bào của Roberta không được chăm sóc y tế tốt, và các chuyên gia của chính phủ dự đoán rằng những căn bệnh kinh niên sẽ khiến ngành y tế phải phá sản chỉ sau vài thập kỉ. Roberta muốn thay đổi nhiều thứ, ở cả tầm vi mô lẫn vĩ mô.

    “Nghĩ tới những bệnh viện khang trang hơn là tôi lại thấy có động lực. Mới năm trước thôi, các bệnh nhân nói họ phải chờ 3 tiếng mới được khám, và giờ chỉ còn lại 20 phút. Dịch vụ y tế cũng đã tới được với những người ở nông thôn, nơi chưa từng được thăm khám,” cô nói với các phóng viên.

    Công ty của Roberta theo đuổi cả mục tiêu xã hội lẫn tài chính. Doanh nghiệp của cô vươn tới nhiều bệnh viện hơn, doanh thu lớn hơn, và tác động của họ tới hệ thống y tế ngày càng tăng, Chiến lược này đã đem lại kết quả khả quan. Trong ba năm trở lại đây, công ty này đã mở rộng để phục vụ hơn 1,000 bệnh viện và phòng khám, giúp chữa trị cho hơn 15 triệu bệnh nhân mỗi năm. Doanh thu trong giai đoạn này cũng tăng 600%. Họ đang tìm cách tăng nguồn vốn từ các nhà đầu tư để đẩy mạnh tăng trưởng,

    Cách đó hàng ngàn dặm, tại châu Á xa xôi, là anh Adam, một startup khác của Endeavor – cũng điều hành một doanh nghiệp xã hội. Công ty của anh mong muốn thay đổi cuộc sống của những người vô cùng khó khăn bằng cách tuyển họ vào một công ty sản xuất. Việc làm tại công ty của Adam mang lại cho họ vị trí làm toàn thời gian và các khóa huấn luyện mà chẳng thể tìm thấy ở nơi khác. Tỉ lệ thất nghiệp của phần đông dân chúng tại đất nước của anh luôn ở mức hai chữ số, thậm chí với nhóm người mà anh nhắm tới, con số đó còn cao hơn. Adam quyết định thành lập một doanh nghiệp chú trọng vào lợi nhuận vì các giải pháp phi lợi nhuận mất quá nhiều thời gian để tạo ra ảnh hưởng

    “Sự linh hoạt của khi kinh doanh là đáng ngạc nhiên” anh nói. “Muốn tạo nên thay đổi mà mình muốn sẽ dễ hơn nhiều khi bạn kinh doanh thật và chủ động về tài chính. Chỉ cần từ một đến hai ngày.”

    Doanh nghiệp của Adam không được thành công như của Roberta. Doanh số giậm chân tại chỗ trong vài năm qua, phần vì Adam không có tham vọng mở rộng dù thị trường hiện tại khá nhỏ. Tác động về mặt xã hội của công ty anh do đó cũng kém hiệu quả. Anh chưa bao giờ bổ nhiệm được quá 100 người, và gần đây con số đó đang sụt giảm. Hiện Adam đang gọi thêm vốn, giải pháp mà anh tin rằng sẽ giải quyết vấn đề mình gặp phải, và giúp doanh nghiệp anh mở rộng dòng sản phẩm.

    Tại sao công ty của Roberta tăng trưởng, còn Adam thì không?

    Roberta và Adam đều trải qua đợt tuyển chọn như nhau để gia nhập Endeavor. Hai công ty của họ đều được đánh giá nằm trong top 2% ứng cử viên, ấy vậy mà một người đã thành công hơn hẳn người còn lại trong việc đạt được mục tiêu xã hội lẫn tài chính. Ví dụ này cho thấy thực trạng của ngành: Mặc dù một số doanh nghiệp xã hội liên tiếp thành công và tăng trưởng, vô số người có khởi đầu tốt đẹp khác chẳng thể tận dụng những bước đầu ấy để nâng tầm ảnh hưởng. Tại sao vậy?

    Chúng tôi đã trò chuyện với Michael Chu, Giảng viên Cao cấp Doanh nghiệp xã hội tại Havard. Ông cho rằng xu hướng này có thể do những thách thức chỉ có doanh nghiệp xã hội mới gặp phải: “Nhiều trường hợp, khi cố gắng giải quyết các vấn đề xã hội, bạn cần phải đột phá hơn hẳn các doanh nghiệp thông thường. Bạn sẽ nặng đầu hơn nhiều. Nền kinh tế này sẽ không thay đổi luật chơi chỉ vì bạn đang cố làm điều gì đó tốt đẹp”

    Theo kinh nghiệm của ông Chu, động lực cũng là yếu tố then chốt. “Thường thì người ta sẽ lấy ảnh hưởng về mặt xã hội để lấp liếm đi sự yếu kém trong mô hình kinh doanh và điều hành,” ông nói.

    Nhóm chúng tôi quyết định tìm hiểu thêm về câu hỏi này bằng cách khảo sát hơn 50 doanh nghiệp xã hội trong mạng lưới của mình. Chúng tôi đã phân tích hơn 100 yếu tố, và không yếu tố nào gây ra sự khác biệt trong tăng trưởng như ở hai câu chuyện trên. Vì vậy, chúng tôi đã thực hiện phỏng vấn sâu với gần 20 chủ các doanh nghiệp xã hội. Những người này được yêu cầu đánh giá tần suất mà họ ưu ái một loại mục tiêu so với loại còn lại, khi buộc phải đánh đổi

    Ví dụ, Roberta đã phải cân nhắc rằng có nên giảm giá dịch vụ cho những bệnh viện quá yếu về tài chính, hay là nên mua lại luôn các cơ sở này với giá có lợi. Liệu cô có nên giữ lợi nhuận mức lợi nhuận khá hay nên tăng lượng bệnh nhân lên ? Còn với Adam, liệu anh có nên tăng lương cho những nhân viên khuyết tật của mình, hay giữ để đầu tư?

    Điều chúng tôi rút ra được

    Nghiên cứu của chúng tôi chỉ ra rằng cách xử lý các tình huống đánh đổi trên là một yếu tố cực kì quan trọng quyết định sự tăng trưởng của họ. Những người ưu tiên mục đích kinh tế sẽ có cơ hội tăng trưởng cao hơn, đồng thời ảnh hưởng tới xã hội nhiều hơn. Dù mẫu thử của phép nghiên cứu khá nhỏ, xu hướng là cực kỳ rõ ràng. Doanh nghiệp càng ưu tiên mặt tài chính bao nhiêu, họ tăng trưởng càng nhanh bấy nhiều.

    Có một chủ startup từng nói về cán cân này: “Điều đầu tiên tôi phải làm là giữ cho doanh nghiệp đứng vững, vì xây dựng doanh nghiệp xã hội thách thức hơn rất nhiều các loại công ty khác. Để bền vững, bạn phải ưu tiên mặt kinh doanh và mọi nước đi của bạn đều theo tôn chỉ ấy.”

    Tuy nhiên, hiện thực không phải lúc nào cũng dễ dàng. Các chủ doanh nghiệp tìm cách bắn một lúc 2 mục tiêu thường xuyên phải đánh đổi. Chúng tôi nhận thấy từ mạng lưới các doanh nghiệp xã hội của Endeavor rằng cách tốt nhất để tránh hi sinh lợi ích tài chính cho ảnh hưởng xã hội, là giảm thiểu những trường hợp bạn phải đánh đổi. Và mô hình kinh doanh của một công ty là một trong các yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng tới khả năng tăng trưởng.

    “Các chủ startup xã hội phải nhận thức được liệu nhiệm vụ xã hội của họ có bổ sung hoặc mâu thuẫn với mục tiêu tài chính hay không,” theo lời bà Cathy Clark đến từ Trung tâm Thúc đẩy Doanh nghiệp Xã hội Đại học Duke. “Các doanh nghiệp tăng trưởng nhanh nhất, thường là những doanh nghiệp có ít mâu thuẫn trong mô hình kinh doanh. Trong trường hợp ngược lại, bạn phải rất thông thái nếu muốn tăng trưởng, bởi các mâu thuẫn sẽ lập đi lập lại”

    Dưới đây là ma trận diễn tả cách mà mô hình kinh doanh và các mâu thuẫn phải đánh đổi (trade-off) ảnh hưởng tới khả năng tăng trưởng của doanh nghiệp.
    TM1 bsd.jpg
    Thực tế, chúng tôi thấy các startup và doanh nghiệp thường tập trung ở vị trí trên cùng bên phải và dưới cùng bên trái của đồ thị. Nếu startup thường đánh đổi các mục tiêu tài chính cho mục tiêu xã hội, thường họ sẽ càng phải đánh đổi thường xuyên hơn. Ngược lại, startup nằm ở khu vực phía trên bên phải thường không quá ám ảnh giữa mục tiêu tài chính và xã hội của công ty. Thay vào đó, mối quan tâm của họ là tăng trưởng. Họ tin nó sẽ giúp mình đạt được nhiều thứ hơn.

    Thế nghĩa là sao?

    Đương nhiên, dự án nghiên cứu này cũng có những điểm giới hạn. Ví dụ, các chủ startup được nghiên cứu đến từ cùng một tổ chức, trải qua quy trình sàng lọc khác nhau. Có công ty biến khách hàng và người hưởng lợi làm một, như của Roberta, và cũng có nơi mà một nhóm khách hàng tạo ra lợi ích cho nhóm khác, như trường hợp của Adam.

    Các doanh nghiệp xã hội nên chú ý những điều sau:

    • Hãy thiết kế mô hình kinh doanh kết nối mục tiêu tài chính và xã hội càng gắn bó càng tốt để không phải đánh đổi mục tiêu này cho mục tiêu kia.
    • Khi buộc phải đánh đổi, hãy ưu tiên mục tiêu tài chính để nâng tối đa tính bền vững của doanh nghiệp.
    Những tổ chức hỗ trợ cho các doanh nghiệp này cũng nên:

    • Tìm kiếm các nhà sáng lập có thể thiết kế mô hình kinh doanh ưu tiên tính bền vững tài chính và có khả năng tăng trưởng. Theo chúng tôi, các doanh nhân có kinh nghiệm lâu năm và quan tâm tới vấn đề xã hội là ứng cử viên tốt.
    • Khuyến khích các chủ startup xã hội ưu tiên sự bền vững của công ty mỗi khi phải đánh đổi.
    Trong hơn 15 năm vừa qua, Endeavor đã tuyển chọn, đào tạo và cấp vốn cho hơn 750 startup, tại trên 14 nước. Những công ty của họ có chân trong gần như mọi ngành, từ bán lẻ trực tuyến, tới sản xuất, rồi dịch vụ nghề nghiệp, và hiện đã tạo ra hơn 200,000 việc làm, đạt doanh thu hơn 5 tỉ USD vào năm 2011. Dù Endeavor không quá chú trọng vào các startup xã hội, hơn 50 cá nhân tại đây sở hữu những công ty có tác động trực tiếp tới xã hội – như tài chính, cải thiện giáo dục và y tế, bảo vệ môi trường, hỗ trợ các nhóm người gặp khó khăn, và nhiều lĩnh vực khác

    Theo Chienluoc.vn​
     
    Last edited: Jun 20, 2014
  2. Loading...


Share This Page